Izložba u Narodnom muzeju Niš
U Narodnom muzeju Niš biće predstavljena izložba „Štamlager XVIII D: Nacistička masovna grobnica sovjetskih zarobljenika u Mariboru (1941–42)”.
Autor postavke je vanredni prof. dr Danijel Siter, istraživač sa Univerziteta Alma Mater Evropa.
Organizatori su Međunarodni istraživački centar Maribor (MIC) i Narodni muzej Niš.
Izložba otkriva zaboravljenu priču o jednom od najmračnijih nacističkih logora na Balkanu.
Logor na jugu Trećeg rajha
Štamlager XVIII D osnovan je u junu 1941. godine, u okupiranom Mariboru.
Nalazio se u nekadašnjim carinskim skladištima žita i kasarnama Kraljevine Jugoslavije u Melju.
Bio je deo 18. Salcburškog vojnog okruga i najjužniji logor u Hitlerovom Trećem rajhu.
Do danas je jedini sačuvan u autentičnom obliku iz tog perioda.
Od internacije saveznika do smrti zarobljenika
Prvobitno je logor služio za internaciju savezničkih vojnika — Francuza, Britanaca, Australijanaca, Novozelanđana i Jugoslovena.
Uz njega su postojali i Oflag, logor za oficire, kao i posebni logor XVIII B/Z u blizini železničke stanice.
Nakon nemačke invazije na Sovjetski Savez 22. juna 1941. godine, ulogu logora potpuno su promenili.
U septembru su stigle prve grupe sovjetskih vojnika.
Za njih je osnovan poseban deo — „Rusenlager”, ograđen i strogo čuvan prostor ispod Stolnog hriba.
U januaru 1942. u logoru je bilo više od pet hiljada sovjetskih zarobljenika.
Glad, bolesti i zlostavljanje odnosili su svakodnevno živote.
Zbog toga se Štamlager XVIII D smatra najvećom nacističkom masovnom grobnicom u Mariboru.
Sećanje i opomena
Autentični objekti logora danas imaju veliku naučnu i obrazovnu vrednost.
U njima deluju Muzej nacističkog logora Štalag XVIII D i Međunarodni istraživački centar za Drugi svetski rat Maribor.
Njihov cilj je očuvanje istorije i prenošenje istine o stradanju hiljada ljudi.
Izložba u Nišu podseća da zaborav nije prihvatljiv.
Fotografije, dokumenta i svedočenja pokazuju razmere nacističkog zločina.
Ona poziva posetioce da pamte, razumeju i ne dozvole da se istorija ponovi.
